Nieuw in 2015: Participatiewet

Januari 2015 – Op 1 januari 2015 is de Participatiewet ingegaan. Met deze wet wil het kabinet bereiken dat mensen met een ziekte of handicap en mensen met een bijstandsuitkering die kunnen werken, sneller en gemakkelijker aan het werk gaan (participeren).

De grote zorg is of er voldoende werk is voor deze groep mensen. Voor werkgevers is van belang dat zij alleen hoeven te betalen voor het werk dat iemand kan verzetten. In het sociaal akkoord is afgesproken dat de overheid in samenwerking met het bedrijfsleven extra banen, de zogenaamde garantiebanen, creëert voor mensen met een arbeidsbeperking.

Kansen voor bedrijven / werkgevers

Mensen met een arbeidsbeperking zijn waardevolle medewerkers en hebben een absolute toegevoegde en sociale waarde voor uw bedrijf. Met het in dienst nemen van medewerkers met een arbeidsbeperking geeft de organisatie niet alleen invulling aan maatschappelijk betrokken en verantwoord ondernemersschap, maar voldoet het ook aan de SROI (social return on investment) verplichting voor eventuele gunningen uit aanbestedingen.

Wat gaat er veranderen

Gemeenten voeren de wet uit. Voor iedereen die kan werken maar (nog) niet in staat is het Wetelijk Minimum Loon (WML) te verdienen, komt er per januari 2015 één regeling in plaats van drie regelingen als bijstandsgerechtigden, de wet sociale werkvoorziening en de Wajong.

Hoe

In het sociaal akkoord is vastgelegd dat de overheid in 2015-2016 in samenwerking met het bedrijfsleven 125.000 extra banen voor mensen met een arbeidsbeperking creëren. De zogenaamde garantiebanen.

  • 25.000 nieuwe banen bij de overheid (het rijk, provincies en gemeenten) voor arbeidsbeperkten
  • 100.000 extra banen in het bedrijfsleven voor arbeidsbeperkten

Werkgevers betalen aan deze medewerkers minimaal het wettelijk minimum loon (WML) of een functieloon. In de CAO’s komt daarvoor een WML schaal. De werkgever krijgt voor het verschil tussen het prestatieniveau van de medewerker en het wettelijk miminum loon loonkostensubsidie tot een maximum van 70% van het wettelijk minimumloon.

No-Riskpolis

Om het risico van verzuim  bij werkgevers te voorkomen komt er een No-Riskpolis. Ook kan een medewerker met een arbeidsbeperking op proef bij een werkgever starten met behoud van uitkering. En kan er op kosten van de Participatiewet extra begeleiding op de werkplek worden geboden.

Quotumwet

De 125.000 garantiebanen voor arbeidsbeperkten moeten in 2016 een feit zijn. De overheid gaat dit nauwlettend monitoren. Als dit niet het geval is, dan treedt de quotumwet in werking, vermoedelijk per januari 2017. Deze wet houdt in dat bedrijven met meer dan 25 medewerkers een boete opgelegd krijgen als zij onvoldoende of geen garantiebanen ter beschikking stellen aan arbeidsbeperkten. De boeteregeling wordt toegepast als er minder dan 5% van het personeelsbestand ingevuld is door arbeidsbeperkten.

Voor wie

Welke personen met een arbeidsbeperking in aanmerking komen voor een garantiebaan wordt vastgesteld door het UWV. Zij zullen hiertoe voorrang geven aan mensen met een WsW (wet sociale werkvoorziening en/of een Wajong toekenning. Ook medewerkers van leer-werkbedrijven komen in aanmerking voor uitstroom en/of doorstroming al dan niet op detacheringbasis naar een garantiebaan in het bedrijfsleven.

Gevolgen Participatiewet

De Participatiewet vervangt sinds 1 januari 2015 de Wet Werk en Bijstand, Wsw en een groot deel van de Wajong. Dit heeft gevolgen voor bijstandsgerechtigden, Wajongers en mensen in de sociale werkvoorziening (Wsw’ers).

Gevolgen voor bijstandsgerechtigden

Sinds 1 januari  2015 hebben alle bijstandsgerechtigden te maken met dezelfde arbeidsverplichtingen. En moeten gemeenten de bijstandsuitkering verlagen van personen die niet voldoen aan deze arbeidsverplichtingen. Ook krijgen bijstandsgerechtigden een lagere bijstandsuitkering als zij hun woonkosten kunnen delen. Lees meer over de wijzigingen in de bijstand voor 2015.

Gevolgen voor Wajongers

Sinds 1 januari  2015 hebben alleen nog jonggehandicapten die niet kunnen werken recht op Wajong. UWV gaat tussen 2015 en 2018 de gegevens van mensen met een Wajong-uitkering van voor 2015 opnieuw bekijken. Dat doen zij om vast te stellen wie wel of geen mogelijkheden heeft om te werken. Lees meer over de wijzigingen in de Wajong voor 2015.

Gevolgen voor Wsw’ers

Sinds 1 januari  2015 kunnen er geen mensen meer in de Wsw instromen. Dit geldt ook voor mensen met een Wsw-indicatie die op de wachtlijst stonden voor een Wsw-plek. Zij krijgen mogelijk bijstand. Bestaande Wsw’ers met een vast dienstverband houden hun baan en hun salaris.

Bron: o.a. UWV

Quotum arbeidsgehandicapten per 1 januari 2017

Augustus 2014 – Per 1 januari 2017 treedt mogelijk het quotum voor het in dienst nemen van arbeidsgehandicapten in werking. Als het quotum geactiveerd wordt, vraagt dit van u als werkgever extra inspanningen. Zo moet u weten hoeveel werknemers van uw huidige personeelsbestand al onder de doelgroep van het quotum vallen en of u misschien arbeidsgehandicapte werknemers moet werven. Hoe pakt u dit straks aan?

Als werkgevers in de marktsector eind 2015 niet 6.000 extra banen voor arbeidsgehandicapten hebben gerealiseerd, komt er vanaf 2017 mogelijk een verplicht quotum voor het in dienst nemen van arbeidsgehandicapten. U bent dan verplicht om een bepaald percentage van uw personeelsbestand uit arbeidsgehandicapten te laten bestaan. Onder de doelgroep van het quotum vallen de volgende mensen:

  • Iemand met een arbeidsbeperking die voor arbeidsondersteuning een beroep doet op de gemeente en die op basis van een arbeidskundige beoordeling door UWV niet in staat is om het wettelijk minimumloon te verdienen.
  • Iemand met een Wsw-indicatie (Wet sociale werkvoorziening) die in dienst treedt of gedetacheerd wordt bij een reguliere werkgever.
  • Iemand die in de Wajong zit en niet volledig en duurzaam arbeidsongeschikt is.

Als het quotum in werking treedt, moet u straks weten hoeveel werknemers uit één van de bovenstaande groepen al bij u werkzaam zijn. Werken er in uw organisatie Wajongers of Wsw’ers, dan bent u hiervan waarschijnlijk wel op de hoogte, maar bij andere werknemers kan dit lastiger in te schatten zijn. Twijfelt u of een werknemer tot de doelgroep behoort, dan kunt u dit straks navragen bij UWV door het doelgroepenregister te raadplegen. Dit is een speciaal register waarin straks alle arbeidsgehandicapten worden opgenomen die binnen de baanafspraken vallen.

Zelf arbeidsgehandicapte werknemers werven

Voldoet u met uw personeelsbestand nog niet aan het quotum, dan kan UWV of de gemeente werknemers aandragen die arbeidsgehandicapt zijn. Maar u kunt deze werknemers ook zelf werven. Let er wel op dat u bij de werving van nieuwe werknemers op grond van de Wet gelijke behandeling geen kandidaten zonder arbeidsbeperking mag uitsluiten. Wel kunt u in uw personeelsadvertentie de voorkeur uitspreken voor een werknemer met een arbeidsbeperking. Hiermee vergroot u de kans dat een kandidaat uit de beoogde doelgroep op de functie solliciteert.

Bron: HR-Rendement aug 2014

Participatiewet: wat verandert er voor u

Augustus 2014 –

De Participatiewet vervangt de Wet sociale werkvoorziening (WSW), de Wet werk en bijstand (WWB) en een deel van de Wajong. Het doel van de Participatiewet is dat zoveel mogelijk werknemers met een beperking aan het werk kunnen. Er worden verschillende maatregelen genomen om de participatie van arbeidsgehandicapten te bevorderen. In het sociaal akkoord – dat is gesloten tussen het kabinet en de sociale partners – zijn afspraken gemaakt die de inhoud van de Participatiewet op sommige punten wijzigen. Doel van de participatiewet, die per 1 januari 2015 ingaat, is onder meer om mensen met een arbeidshandicap zoveel mogelijk aan een baan bij gewone bedrijven te helpen.

Wat betekent de Participatiewet voor u als werkgever?

Als werkgever kunt u voor het in dienst nemen van mensen met een bijstands- of werkloosheidsuitkering en/of een arbeidshandicap in aanmerking komen voor een aantal (premie-)kortingen en subsidies. Ook is het mogelijk dat een arbeidsgehandicapte werknemer onder de vangnetregeling (no-riskpolis) van het UWV valt, waarbij het UWV bij ziekte de loondoorbetalingsplicht dan (grotendeels) voor haar rekening neemt en de betreffende werknemer niet aangemeld hoeft te worden bij de verzuimverzekeraar. Voor een medewerker met een Wajong-uitkering kan bij het UWV loondispensatie worden aangevraagd, waardoor u als werkgever (onder voorwaarden) toestemming krijgt om deze werknemer een loon lager dan het minimumloon te betalen. Al deze diverse mogelijkheden kunnen een werkgever duizenden euro’s voordeel opleveren.

Met de nieuwe wet worden de Wajong (arbeidsongeschiktheidsregeling voor jonggehandicapten), de WSW (sociale werkvoorziening) en de WWB (Wet werk en bijstand) gebundeld. De verantwoordelijkheid voor mensen met een arbeidshandicap komt hiermee bij de gemeenten te liggen. Zij moeten beoordelen of iemand geschikt is voor een reguliere baan. Uitgangspunt is dat mensen met een arbeidshandicap zoveel mogelijk aan een baan bij gewone bedrijven geholpen worden. Bij sociale werkplaatsen worden dan geen nieuwe werknemers meer aangenomen.

Gemeenten, werkgevers, vakbonden en het Rijk hebben in het sociaal akkoord afgesproken dat er tot 2026 125.000 extra banen bij komen voor de doelgroep arbeidsgehandicapten. Elk jaar wordt bijgehouden hoeveel banen erbij gekomen zijn. Lukt het niet, dan treedt er een quotumregeling in werking.

Wat betekent de participatiewet voor werknemers die hiermee te maken hebben?

Mensen die nu al beschut werken bij een sociale werkvoorziening houden hun bestaande rechten en plichten. De huidige Wajongers worden beoordeeld op hun arbeidsvermogen en blijven in de Wajong. Zij vallen – in tegenstelling tot eerdere plannen – niet terug in de bijstand als hun uitkering om wat voor reden dan ook eindigt.  Mensen die nu al beschut werken bij een sociale werkvoorziening houden hun bestaande rechten en plichten.